Co robić, gdy się podejrzewa, że u dziecka nastąpił ubytek słuchu
Po pierwsze: postaraj się nie zamartwiać. Jest wiele technologicznych i medycznych rozwiązań niosących pomoc w takiej sytuacji. Obecnie coraz więcej dzieci z ubytkiem słuchu może w pełni korzystać z życia i cieszyć się nim. Najważniejszą rzeczą, jaką należy zrobić, jest skonsultowanie się z lekarzem pierwszego kontaktu, który może skierować dziecko na badania określające poziom słuchu u niemowląt i dzieci. Takie badanie może przejść dziecko w każdym wieku - żadne nie jest więc na to za małe. Właściwa ocena słuchu może również zostać przeprowadzona tuż po narodzinach.
Nieskomplikowane przesiewowe badania słuchu jest w stanie wykonać pielęgniarka lub przeszkolony wolontariusz. Pełną ocenę słuchu dziecka powinien już jednak wykonać audiolog.
Badania audiologiczne określają, czy utrata słuchu nastąpiła w jednym uchu czy w obu uszach, jak duży jest stopień utraty słuchu, a także, jaki jest to rodzaj ubytku słuchu. Wyniki testu zapisywane są na audiogramie.
Przełomowe momenty w komunikacji
Do końca 20. tygodnia ciąży rozwija się u człowieka organ zmysłu słuchu, zwany ślimakiem, osiągając normalną wielkość i umożliwiając słyszenie. Oznacza to, że dzieci mogą przywyknąć do głosu matki i rozmaitych dźwięków jeszcze przed urodzeniem. Dlatego też uważa się, że rodzące się dziecko może rozpoznawać muzykę i różne odgłosy, co z kolei może działać na nie uspokajająco w chwili narodzin, gdyż dźwięki te są kojarzone z bezpiecznym życiem w łonie matki.
Tuż po narodzinach czułość ślimaka noworodka jest podobna do czułości ślimaka osób dorosłych, dzieci jednak muszą się dopiero nauczyć, jak korzystać ze słuchu, by stworzyć sobie podstawy do komunikowania się ze światem i innymi ludźmi.
Rozwój mowy i języka dziecka – przełomowe momenty w rozwoju osiągane z wiekiem
W rozwoju większości dzieci można wyróżnić przedstawione poniżej momenty przełomowe. Opóźnienie rozwoju dziecka o ponad 2-3 miesiące w stosunku do odpowiedniej dla niego grupy wiekowej może wskazywać na utratę słuchu lub na opóźnienia w rozwóju mowy i języka.
|
9 miesięcy:
|
Dziecko rozumie proste słowa, jak: ”mama”, „tata”, „nie”, „pa, pa, pa”.
|
|
10 miesięcy:
|
Gaworzenie dziecka powinno brzmieć jak mowa, a pojedyncze sylaby powinny być ze sobą łączone ("ga-ga-ga-ga "). Mniej więcej w tym czasie w mowie dziecka pojawiają się pierwsze słowa, które można rozpoznać.
|
|
1 rok:
|
Dziecko wypowiada jedno lub więcej prawdziwych słów danego języka.
|
|
18 miesięcy:
|
Rozumie proste frazy, wyszukuje znane przedmioty, gdy zostanie o to poproszone (bez gestów) i wskazuje części ciała. Powinno również używać od 20 do 50 słów oraz stosować krótkie frazy ("już nie," "wyjdź stąd”).
|
|
24 miesiące:
|
Dwulatek powinien używać co najmniej 150 słów, a w jego mowie powinny pojawić się proste, dwuwyrazowe zdania. Większość mowy powinna być zrozumiała także dla tych dorosłych, którzy na co dzień nie przebywają z dzieckiem. Dziecko w tym wieku powinno już być w stanie spokojnie siedzieć i słuchać czytanych na głos książek z obrazkami.
|
|
3 do 5 lat:
|
Dziecko w wieku przedszkolnym powinno swobodnie używać języka mówionego do wyrażenia potrzeb, mówienia o emocjach, przekazywania informacji i zadawania pytań. Powinno także rozumieć prawie wszystko, co się do niego mówi. Słownictwo w tym czasie zwiększa się z 1000 do 2000 słów, które są łączone w sensowne zdania złożone. Wszystkie dźwięki mowy do końca okresu przedszkolnego powinny być wyraźne i zrozumiałe.
|
Lokalizacja
Najwcześniej i najłatwiej można zaobserwować u dziecka umiejętność lokalizowania dźwięku, czyli umiejętność wskazania źródła dźwięku. Ze względu na to, że słyszymy dwojgiem uszu (obuusznie), potrafimy zlokalizować dźwięki z bardzo dużą dokładnością.
Obserwowanie umiejętności lokalizowania dźwięku przez dziecko
W zasadzie każdy noworodek, słysząc dźwięk, będzie się poruszał i szerzej otwierał oczy, co określa się mianem odruchu Moro. Odruch ten powinien być wywoływany przez każdy silniejszy odgłos. U pięcio- lub sześciomiesięcznych niemowląt można znacznie lepiej zaobserwować faktyczną reakcję lokalizacyjną. W tym celu należy zacząć wydawać ciche dźwięki, stojąc tuż za niemowlęciem lub obok niego. Dziecko w tym czasie powinno patrzeć na wprost. (Koniecznie trzeba się upewnić, że dziecko nas nie widzi!). Słysząc delikatne grzechotanie albo szept, czy też odczuwając wibrację, dziecko powinno obrócić głowę w kierunku źródła dźwięku.
Oczywiście, należy się spodziewać, że niemowlę się przestraszy, gdy usłyszy bardzo głośne dźwięki, przede wszystkim jednak trzeba sprawdzić, jak reaguje ono na dźwięki ciche (takie jak np. brzmienie głoski ‘s’).
W pierwszym roku dziecko powinno udoskonalić swoje umiejętności słuchowe i powinno wyczulić się na dźwięki, a także zacząć poszukiwać w domu źródeł typowych odgłosów, takich jak dźwięk dzwonka do drzwi czy dzwoniącego telefonu, trzask zamykanych drzwi, odgłosy dziecięcej zabawy, melodia grającej zabawki czy głosy członków rodziny.
|
